Geleneksel sanatlarımızın içinde öyle bir değer vardır ki, hem sabrın imbiğinden geçer hem de tesadüfün zarafetiyle şekillenir: Ebru Sanatı. Kökeni Türkistan’ın derinliklerine, Buhara’nın manevi iklimine dayanan bu kadim sanat; suyun, kitrenin ve doğal boyaların raksıyla kağıda dökülür. Kimilerine göre Farsça "bulut" anlamına gelen ebirden, kimilerine göre ise "su yüzü" manasındaki âb-ı rûdan gelir adı. Ancak ebruyu sadece bir süsleme sanatı olarak görmek, onun ruhundaki derinliği ıskalamaktır.
Tek ve Biricik: Tekrarı Olmayan Güzellik
Ebru sanatçısı Mustafa Düzgünman’ın deyimiyle gökteki bulutların su yüzündeki şuhududur ebru. Battal, gelgit, bülbül yuvası veya o meşhur Necmeddin ebrusu... Hangi türü olursa olsun, ebrunun en sarsıcı özelliği biricikliğidir. Suya düşen bir damla boyanın oluşturduğu o eşsiz desen, bir saniye sonra yerini başka bir hayale bırakır. Aynı tekneyi bin kez kursanız da, aynı kağıdı iki kez çıkaramazsınız.
İşte tam bu noktada, rahmetli Muhsin Yazıcıoğlu’nun o ufuk açıcı benzetmesi hafızalarımıza kazınıyor. Kendisine hangi sanat dalını tercih edeceği sorulduğunda tereddütsüz "Ebru" diyen Yazıcıoğlu, gerekçesini siyasi ve toplumsal bir manifesto gibi sunar:
Bir Kilimin Desenlerinden Bir Ebru Levhasına
Muhsin Başkan’ın bu sözleri, aslında Türkiye’nin sosyolojik yapısına tutulmuş bir aynadır. Batılıların "Türk Kağıdı" dediği bu sanat gibi, Anadolu da farklı renklerin, farklı meşreplerin aynı teknede, aynı suda buluşup muazzam bir ahenk oluşturmasıdır. Bizler, bir kilimin birbirinden koparılamaz ilmikleri, bir ebrunun birbirine karışmış ama kimliğini yitirmemiş renkleriyiz.
Ebru teknesindeki o hassas dengeyi bozmak, sadece bir sanat eserini mahvetmek değildir; ortak geleceğimizi, birliğimizi ve bin yıllık kardeşliğimizi zedelemektir. "Terörsüz Türkiye" hayali kuran her ferdin, bu ebru levhasını koruma sorumluluğu vardır. Kimse bu milletin bam teliyle oynamamalı, bu eşsiz deseni dağıtmaya yeltenmemelidir.
Düz Yaşamak, Dik Durmak
Yazıcıoğlu’nun mirası sadece sanatsal bir benzetme değil, aynı zamanda bir duruş ahlakıdır. Hayatın kısalığını ve fâniliğini şu sarsıcı cümlelerle hatırlatır bize:
"Bir saniyesine bile hükmedemediğiniz bir hayat için, bir dünya için bu kadar fırıldak olmanın anlamı yoktur. Düz yaşayacağız, düz duracağız, düz yürüyeceğiz. Dik duracağız, doğru gideceğiz."
Vatan söz konusu olduğunda dünyanın şah damarını kesecek kadar kararlı; ancak kendi içinde bir ebru kadar narin, birbirine bağlı ve çok sesli bir millet olma ülküsü... Bugün ihtiyacımız olan şey, o ebru teknesindeki renklerin birbirini dışlamadan, aynı suyun üzerinde kardeşçe durabilmesidir.
Ebru sanatı sabır ister, emek ister. Türkiye de bu sabrın ve emeğin eseridir. Gelin, Muhsin Başkan’ın vasiyetine kulak verelim: Bu tabloyu kimse bozmasın.